Collectie John Tulpinck

Biografie 

Joannes Petrus Franciscus Tulpinck werd geboren op 5 december 1863 in Oudenburg (tussen Jabbeke en Oostende) aan boord van het schip van zijn vader.

In juni 1876 verhuisde vader Tulpinck, ondertussen weduwnaar, met zijn zoon van Antwerpen naar de huidige Kerkstraat in Burcht. Zijn vader overleed op 23 februari 1900. John bleef in de Kerkstraat wonen samen met een dienstmeid.

Tulpinck werd in de bevolkingsregisters ingeschreven als elektricien (1890-1910). Het laat toe te veronderstellen dat hij een technische opleiding heeft genoten. Waar hij school heeft gevolgd, kon niet achterhaald worden. Na 1910 werd hij rentenier genoemd.

Hij had een eigen rederij: men kon een schip huren voor een vracht. Vermoedelijk had hij deze rederij geërfd van zijn vader ofwel een bestaand overgekocht.

Ondanks het bezit van enkele huizen die zijn vader hem naliet, was hij op oudere leeftijd een arm leven beschoren door de inflatie van de Tweede Wereldoorlog.

Hij bleef vrijgezel en overleed op 1 oktober 1954.

Fotograaf

Vermoedelijk stelde Tulpinck bewust een fotokroniek samen van een dorp in het begin van de 20ste eeuw. We zien foto’s van arbeiders en kinderen, schoolmeester en leerlingen, portretten van de burgerij in hun mooiste kledij, de brandende Schelde… Hij is als het ware een woordenloze geschiedschrijver.

Ongeveer 600 glasnegatieven met handtekening van Tulpinck zijn ons bekend. De helft daarvan zijn in het bezit van de gemeente. Zijn handtekening bestaat uit drie aspecten:

  • Bijna alle foto’s dragen een nummer
  • Meestal schreef hij daarnaast de titel van de foto (soms met datum, tijdstip en sluitingstijd)
  • Op enkele uitzonderingen na zijn alle foto’s haarscherp en hebben ze een esthetisch karakter.

Het is duidelijk dat er foto’s ontbreken omdat ze soms niet overeenstemmen met de titel.

Het overgrote deel van de foto’s werd gemaakt in de periode 1906-1908. Hij maakte er meerdere per dag en werkte vaak met series (vb. cementfabriek, soldaten…).

Een beperkt aantal foto’s dateert uit de periode 1929-1930. Had hij zijn interesse verloren of werkte hij enkel nog in opdracht?

Een aantal van de foto’s werd door Tulpinck zelf ontwikkeld op groot formaat (60x50 cm) en in een bijzonder kader gevat. Om dit te verwezenlijken moet men over aangepaste apparatuur beschikken. Hij had een donkere kamer en waarschijnlijk ontwikkelde hij zijn eigen methode om deze klus te klaren.

Uitvinder

Dat brengt ons bij de tweede eigenschap van Tulpinck: uitvinder.

In de overlevering worden heel wat ‘uitvindingen’ toegeschreven aan John Tulpinck: een elektrische wandelstok, een stereokijker, een nieuw muzieksysteem… Aan zijn voordeur hing het bord ‘inventeur sur demande’. Het klinkt pretentieus, maar enkele gegevens wijzen erop dat hij het meende.

Hij schreef in 1891 zijn beklag neer over de patentwetgeving: de regering beloonde het werk van de uitvinders niet, integendeel, ze moeten zich blauw betalen aan patenten. Vervolgens stelde hij op systematische wijze een schema op over de te volgen weg voor uitvinders en welke tijd dit in beslag zou nemen.

Meer info: cultuur@zwijndrecht.be