Gemeente Zwijndrecht buigt zich over PFOS-stalen

Na alarmerende berichten over ernstige PFOS-vervuiling op de Oosterweelwerf, en in afwachting van een nieuw beschrijvend bodemonderzoek door OVAM en 3M, heeft de gemeente Zwijndrecht zelf bodem- en grondwaterstalen laten nemen in het landbouwgebied ten Zuiden van de E34.

Vandaag werden deze stalen door het labo toegelicht. Hieruit blijkt dat er inderdaad verhoogde concentraties zijn, al zijn deze vele malen kleiner dan de waarden gemeten op de Oosterweelwerf. Het labo noemt de situatie ernstig en verontrustend. Over welk advies de gemeente moet geven aan de bewoners en gebruikers op de betrokken percelen, kan het labo zich niet uitspreken. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt bij de hogere overheid, en over de toxicologische risico’s van de gemeten waarden is vandaag geen eensgezindheid.

Dat alleen al is onrustwekkend. Daarom richt de gemeente een dringende vraag aan de ministers van leefmilieu en volksgezondheid om een onafhankelijk milieu- en gezondheidsonderzoek in de omgeving van de 3M-site absolute prioriteit te geven. De inwoners en landbouwers dringen immers aan op aanbevelingen over de maatregelen die zij moeten nemen om hun gezondheid te beschermen.

Verder bereidt de gemeente stappen voor om eventuele gebruiksbeperkingen op risicopercelen in woon-, landbouw- en natuurgebied ten gevolge van PFOS-verontreiniging te laten verhalen op de vervuiler.

Oosterweel

In het kader van de Oosterweelwerken vraagt de gemeente om geen enkel verspreidingsrisico toe te laten bij de behandeling van vervuilde grond. In dat kader herhaalt de gemeente met aandrang haar vraag van november 2019 (gemeentelijk advies bij vergunningsaanvraag Infrastructuurwerken Linkeroever en Zwijndrecht – diverse locaties), om de aanwezigheid van PFOS buiten de werfzone te monitoren. Enkel zo kan namelijk worden vastgesteld of alle voorzorgsmaatregelen volstaan en wel degelijk correct worden nageleefd.

Ook vraagt de gemeente om bij verplaatsing en hergebruik van PFOS-houdende grond de Code goede praktijk van OVAM voor de afbakening van kadastrale werkzones strikt na te leven. Dit betekent dat zwaarder verontreinigde grond niet mag verplaatst worden naar lichter verontreinigde locaties, ook binnen een en dezelfde projectzone.

De rol van 3M

Al sinds begin jaren 2000 is geweten dat de 3M-site in Zwijndrecht een PFOS-verontreiniging in de omgeving heeft veroorzaakt. De omvang en de mogelijke gevolgen daarvan, blijken vele malen groter dan werd vermoed.

Het beschrijvend bodemonderzoek (2006) over deze verontreiniging stelt uitvoerig dat er geen gezondheidsrisico’s verwacht worden ten gevolge van de vastgestelde grondverontreiniging in de omgeving. Omdat een verspreidingsrisico niet uit te sluiten viel, moest 3M een saneringsproject bij de bron op haar bedrijfssite starten. Dit saneringsproject loopt nog steeds, en heeft nog vele jaren te gaan.

De gemeente heeft 3M dringend verzocht om het nieuw beschrijvend bodemonderzoek, dat in 2019 werd gestart, met de grootste urgentie af te werken. De gemeente verwacht dat het bedrijf op elk moment transparant communiceert over de bevindingen, en volle verantwoordelijkheid in dit dossier opneemt.

De voorbije jaren is de wetenschappelijke kennis over PFOS enorm geëvolueerd. Tegelijk stelt zich de vraag hoe kan worden vermeden dat de hogere overheden steeds achterop hinken op de kennis die bedrijven doorgaans wel hebben over de milieu- en gezondheidsrisico’s van producten en processen. Dit heeft immers tot gevolg dat normenkaders te laat worden vastgesteld, en exploitatie- en milieuvergunningen en zelfs beschermende en sanerende maatregelen onvoldoende gestaafd worden met duidelijke en gevalideerde conclusies over toelaatbare milieu- en gezondheidsimpact.

Meer info

In bijlage de resultaten van het indicatief onderzoek naar aanwezigheid van PFAS in bodem en grondwater t.h.v. Neerstraat, Polderstraat en Bembdt te Zwijndrecht

Gepubliceerd op dinsdag 1 juni 2021 18.15 u.
alert-box-close-text

Info over de PFOS-verontreiniging 

Meer info over PFOS